Josue 5 – Masusing Pag-aaral ng Bibliya
Ang Josue 5 ay isang mahalagang yugto ng pagbabago sa kasaysayan ng Israel. Natapos na ang pagtawid sa Jordan. Pisikal na nasa Lupang Pangako na sila, ngunit bago magsimula ang anumang kampanyang militar, hinihingi muna ng Diyos ang espirituwal na paghahanda ng bayan.
Ang kabanatang ito ay nakatuon sa:
Takot ng mga Cananeo sa Israel
Pagpapanibago ng pagtutuli (circumcision)
Pagdiriwang ng Paskuwa (Passover)
Pagtigil ng manna
Pakikipagtagpo ni Josue sa Kumander ng Hukbo ni Yahweh
Napakahalaga ng pagkakasunod-sunod ng mga pangyayaring ito:
Nahulog sa takot ang Canaan.
Tinuli ang Israel.
Ipinagdiwang ang Paskuwa.
Tumigil ang manna.
Nakaharap ni Josue ang Kumander ng hukbo ng Panginoon.
Malinaw ang prinsipyo ng Diyos:
Ang pagsunod sa tipan ay nauuna sa pagtatagumpay.
Josue 5:1
“Nang mabalitaan ng lahat ng hari ng mga Amoreo sa dakong kanluran ng Jordan at ng lahat ng hari ng mga Cananeo sa tabi ng dagat na pinatuyo ni Yahweh ang tubig ng Jordan sa harapan ng mga anak ni Israel hanggang sa sila'y makatawid, nanghina ang kanilang mga puso at nawalan sila ng lakas ng loob dahil sa mga anak ni Israel.”
Eksposisyon
Ang pariralang:
“nanghina ang kanilang mga puso”
ay nagpapaalala sa sinabi ni Rahab sa Josue 2:11.
Sa Hebreo:
וַיִּמַּס לְבָבָם
(vayimas levavam)
na nangangahulugang:
“natunaw ang kanilang mga puso” o “lubos silang nawalan ng tapang.”
Ang himala sa Jordan ay mabilis na kumalat sa buong Canaan. Kung paanong ang paghawi sa Dagat na Pula ay naging kilala sa mga bansa (Exodo 15), gayundin ang pagtawid sa Jordan.
Pansinin ang isang kabalintunaan:
Natataranta na ang mga kaaway.
Ngunit hindi agad iniutos ng Diyos ang pagsalakay.
Sa halip, iniutos Niya ang pagtutuli.
Sa pananaw ng militar, tila isang maling hakbang ito.
Sa pananaw ng tipan, ito ay lubhang kinakailangan.
Ang tagumpay ng Israel ay hindi nakasalalay sa kanilang estratehiya kundi sa presensya ng Diyos.
Josue 5:2
“Nang panahong iyon ay sinabi ni Yahweh kay Josue, ‘Gumawa ka ng mga kutsilyong batong matalas at tuliin mong muli ang mga anak ni Israel sa ikalawang pagkakataon.’”
Eksposisyon
Ang katagang:
“tuliin mong muli”
ay hindi nangangahulugang muling tinuli ang parehong mga tao.
Ito ay tumutukoy sa ikalawang pambansang pagtutuli ng Israel.
Ang unang pagtutuli ay isinagawa sa henerasyong lumabas mula sa Egipto.
Ngayon naman, ang bagong henerasyon ang kailangang tumanggap ng tanda ng tipan.
Ginamit ang mga kutsilyong yari sa batong matalas.
Sa Hebreo:
חַרְבוֹת צֻרִים
(charvot tzurim)
na nangangahulugang:
“mga kutsilyong yari sa batong pingkian (flint).”
Sa sinaunang panahon, ang mga banal na ritwal ay kadalasang gumagamit ng mga sinaunang pamamaraan sapagkat may espesyal na kahalagahang espirituwal ang mga ito.
Kapansin-pansin na si Zipora rin ay gumamit ng flint knife sa Exodo 4:25.
Josue 5:3
“Kaya gumawa si Josue ng mga kutsilyong batong matalas at tinuli niya ang mga anak ni Israel sa Burol ng mga Balat ng Pagtutuli.”
Eksposisyon
Ang pangalang:
Gibeath-haaraloth
ay nangangahulugang:
“Burol ng mga Balat ng Pagtutuli.”
Ang pangalang ito ay nagsilbing alaala sa pambihirang pangyayaring iyon.
Bago sakupin ang lupain, ang buong bansa ay sumailalim muna sa tipan ng Diyos.
Napakalalim ng aral:
Ang mana ay dumarating sa pamamagitan ng pakikipagtipan sa Diyos.
Josue 5:4–5
“Ito ang dahilan kung bakit sila tinuli ni Josue...”
Eksposisyon
Ang henerasyong lumabas sa Egipto ay natuli na.
Ngunit ang mga isinilang sa ilang ay hindi pa natutuli.
Bakit?
Hindi tahasang sinasabi ng Kasulatan.
Gayunman, ang apatnapung taon sa ilang ay panahon ng paghatol ng Diyos matapos ang paghihimagsik sa Kades-Barnea (Bilang 14).
Ang henerasyong walang pananampalataya ay nasa ilalim ng hatol ng kamatayan.
Ang kanilang mga anak ang magiging tagapagmana ng tipan.
Ngayong wala na ang henerasyong iyon, panahon na para sa pagpapanibago ng tipan.
Josue 5:6
“Sapagkat ang mga anak ni Israel ay lumakad sa ilang sa loob ng apatnapung taon...”
Eksposisyon
Ang apatnapung taon ay katuparan ng hatol ng Diyos.
Sa Hebreong pag-iisip, ang pakikinig ay hindi lamang pagdinig.
Kasama rito ang pagsunod.
Ang henerasyong iyon ay hindi lamang nabigong makinig.
Nabigo silang sumunod.
Dahil dito, hindi sila nakapasok sa Lupang Pangako.
Ang mga pangako ng Diyos kay Abraham ay nanatiling tiyak.
Ngunit ang pakikibahagi sa mga pagpapala ay nangangailangan ng pananampalataya at pagsunod.
Ito ay prinsipyong matatagpuan sa buong Kasulatan.
Josue 5:7
“Ang kanilang mga anak na pinalit Niya sa kanila...”
Eksposisyon
Pinanatili ng Diyos ang linya ng tipan sa kabila ng Kanyang paghatol.
Ito ay paulit-ulit na tema sa Bibliya:
Nahatulan si Adan, ngunit nagpatuloy ang sangkatauhan.
Nahatulan ang daigdig sa baha, ngunit naligtas si Noe.
Nahatulan ang henerasyon sa ilang, ngunit napanatili ang kanilang mga anak.
Nagpapatuloy ang layunin ng Diyos kahit na pumalya ang tao.
Josue 5:8
“Nang matapos silang lahat na tuliin, nanatili sila sa kampo hanggang sila'y gumaling.”
Eksposisyon
Pagkatapos ng pagtutuli, pansamantalang nanghina ang kakayahan ng hukbo.
Makikita ito sa Genesis 34 kung saan ang mga lalaking katatapos lamang tuliin ay madaling masalakay.
Sa pananaw ng tao, naging mahina ang Israel.
Sa pananaw ng Diyos, sila ay nasa pinakaligtas na kalagayan dahil sila ay sumusunod.
Isa itong paulit-ulit na prinsipyo:
Ang pagsunod ay maaaring magmukhang mapanganib, ngunit ito ang naglalagay sa tao sa ilalim ng proteksyon ng Diyos.
Josue 5:9
“Ngayon ay inalis Ko na sa inyo ang kahihiyan ng Egipto.”
Eksposisyon
Ang pandiwang Hebreo:
גַּלּוֹתִי
(galloti)
ay nangangahulugang:
“ginulong Ko palayo” o “inalis Ko.”
Mula rito nagmula ang pangalang:
Gilgal
na mula sa ugat na Hebreo na:
galal – “gumulong.”
Ano ang tinutukoy na “kahihiyan ng Egipto”?
1. Pagkakakilanlan bilang Alipin
Dala pa rin nila ang alaala ng kanilang pagkaalipin.
2. Pangungutya ng Egipto
Maaaring sabihin ng Egipto na hindi natupad ng Diyos ang Kanyang pangako.
3. Pagpapabaya sa Tanda ng Tipan
Ang kawalan ng pagtutuli ay tanda ng hindi pa ganap na pagpapanibago ng tipan.
Malamang na lahat ng aspektong ito ay kasama sa kahulugan.
Ang Gilgal ay naging simbolo ng panibagong pagkakakilanlan sa ilalim ng tipan.
Josue 5:10
“Habang nagkakampo ang mga anak ni Israel sa Gilgal, kanilang ipinagdiwang ang Paskuwa...”
Eksposisyon
Ipinagdiwang nila ang Paskuwa sa ika-14 na araw ng buwan ng Nisan ayon mismo sa Torah.
Napakahalaga nito.
Ang unang Paskuwa ay sa Egipto.
Ang ikalawa ay sa Sinai (Bilang 9).
Ito ang ikatlong naitalang Paskuwa sa Kasulatan.
Bago ang digmaan ay may pagsamba.
Bago ang tagumpay ay may pag-alaala.
Inalala muna ng Israel ang kanilang katubusan bago nila tinanggap ang kanilang mana.
Josue 5:11
“Kinabukasan pagkatapos ng Paskuwa ay kumain sila ng bunga ng lupain.”
Eksposisyon
Binibigyang-diin ng Hebreo ang agarang pangyayari.
Kaagad na nagsimulang magbigay ang Lupang Pangako ng kanilang pagkain.
Nagbago ang paraan ng paglalaan ng Diyos.
Ngunit hindi nagbago ang pinagmulan.
Ang Diyos pa rin ang Tagapaglaan.
Mahalagang prinsipyo ito:
Madalas isipin ng mga mananampalataya na kapag nagbago ang paraan ng paglalaan, wala na ang Diyos.
Ngunit ang totoo, nananatili Siyang tapat na Tagapaglaan.
Josue 5:12
“Tumigil ang manna kinabukasan matapos silang kumain ng bunga ng lupain.”
Eksposisyon
Natapos ang apatnapung taong himalang paglalaan.
Natapos na ng manna ang layunin nito.
Ang mga himala ng Diyos ay kadalasang may itinakdang panahon.
Kapag natapos ang isang panahon, nagsisimula ang panibago.
Pansinin:
Tumigil lamang ang manna matapos silang makakain mula sa lupain.
Hindi tumigil ang paglalaan ng Diyos.
Nagbago lamang ang paraan nito.
Ipinapakita nito ang paglipat ng Israel tungo sa mas mature na pamumuhay sa tipan.
Ngayon ay kailangan na nilang pangasiwaan ang kanilang mana.
Josue 5:13
“Nang si Josue ay malapit sa Jerico...”
Eksposisyon
Nakakita si Josue ng isang mahiwagang mandirigma.
May isang lalaking nakatayo na may hawak na tabak na nakahugot.
Sa buong Kasulatan, ang nakahugot na tabak ay karaniwang simbolo ng banal na paghatol.
Habang iniisip ni Josue ang nalalapit na digmaan, ipinakita ng Diyos kung sino talaga ang Nangunguna sa laban.
Josue 5:14
“Hindi; kundi ako ang Kumander ng hukbo ni Yahweh.”
Eksposisyon
Sa Hebreo:
שַׂר צְבָא־יְהוָה
(Sar Tzeva-YHWH)
na nangangahulugang:
“Kumander ng Hukbo ni Yahweh.”
Tinanong ni Josue:
“Panig Ka ba namin o ng aming mga kaaway?”
Napakahalaga ng sagot:
Hindi Siya pumili ng panig.
Sa halip, si Josue ang kailangang pumili ng panig ng Diyos.
Isa ito sa pinakamahalagang aral sa Bibliya.
Hindi ang tanong na:
“Nasa panig ko ba ang Diyos?”
Kundi:
“Nasa panig ba ako ng Diyos?”
Agad na nagpatirapa si Josue bilang pagsamba.
Josue 5:14b
“At si Josue ay nagpatirapa sa lupa at sumamba.”
Eksposisyon
Tinanggap ng Kumander ang pagsambang iyon.
Ang mga ordinaryong anghel ay palaging tumatanggi sa pagsamba (Pahayag 19:10; 22:8–9).
Dahil dito, malakas ang pahiwatig na ang katauhang ito ay banal.
Maraming iskolar ang naniniwalang ito ay isang Theophany—isang pagpapakita ng Diyos.
Marami ring Kristiyanong iskolar ang nakikitang ito ay isang Christophany—isang pagpapakita ng Mesiyas bago ang Kanyang pagkakatawang-tao.
Anuman ang eksaktong paliwanag, malinaw na ang katauhang ito ay kumakatawan sa banal na awtoridad ng Diyos.
Josue 5:15
“Hubarin mo ang iyong sandalyas sapagkat banal ang lugar na iyong kinatatayuan.”
Eksposisyon
Ito ay tuwirang nagpapaalala sa karanasan ni Moises sa nagliliyab na mababang punongkahoy (Exodo 3:5).
Parehong utos.
Parehong kabanalan.
Parehong Diyos ng tipan.
Ang karanasang ito ay nagsisilbing pagtatalaga kay Josue gaya ng pagkatalaga kay Moises noon.
Ang pagsakop sa Canaan ay hindi simpleng operasyong militar.
Ito ay isang banal na gawain sa ilalim ng pamumuno ng Diyos.
Ang tunay na Hari at Kumander ng Israel ay si Yahweh.
Si Josue ay Kanyang lingkod lamang.
Nagtatapos ang kabanata bago pa man magsimula ang labanan.
At iniiwan tayo nito sa isang mahalagang katotohanan:
Ang tagumpay ng Israel ay hindi manggagaling sa kanilang mga tabak, bilang ng hukbo, o estratehiya.
Ang tagumpay ay nagmumula kay Yahweh.
Mga Pangunahing Tema ng Josue 5
1. Tipan Bago ang Pananakop
Ang pagtutuli ay nauna bago ang Jerico.
Ang relasyon sa Diyos ay nauuna bago ang tagumpay.
Ang pagsunod ay nauuna bago ang pagpapala.
2. Pag-alaala sa Katubusan
Ipinaalala ng Paskuwa na tinubos muna ng Diyos ang Israel bago Niya ibinigay ang mana.
Sa plano ng Diyos:
Ang kaligtasan ay nauuna bago ang mana.
3. Nagbabago ang Paraan ng Paglalaan ng Diyos, Ngunit Hindi ang Kanyang Katapatan
Tumigil ang manna.
Ngunit hindi tumigil ang paglalaan.
Maaaring magbago ang paraan ng Diyos, ngunit hindi Siya nagbabago.
4. Mahalaga ang Banal na Pagkakakilanlan
Kinailangang alisin ang kahihiyan ng Egipto.
Hindi maaaring yakapin ng Israel ang kanilang hinaharap habang nakakapit pa rin sa kanilang dating pagkakakilanlan bilang mga alipin.
5. Ang Diyos ang Tunay na Kumander
Hindi si Josue ang pinakamataas na pinuno.
Ang Kumander ng Hukbo ni Yahweh ang tunay na Nangunguna.
Ang bawat lingkod ng Diyos ay nasa ilalim ng Kanyang awtoridad.
Mga Aninong Mesiyaniko (Messianic Foreshadowing)
Ang Josue 5 ay puno ng mga larawan na tumuturo sa Mesiyas:
Ang pagtutuli ay tumuturo sa pagtutuli ng puso (Deuteronomio 30:6).
Ang Paskuwa ay tumuturo sa tunay na Kordero ng Paskuwa.
Ang manna ay tumuturo sa Tinapay na bumaba mula sa langit.
Ang Kumander ng Hukbo ni Yahweh ay tumuturo sa banal na Hari na nangunguna sa bayan ng Diyos.
Ang Gilgal ay larawan ng pag-aalis ng kahihiyan sa pamamagitan ng katubusan sa ilalim ng tipan.
Pangwakas na Aral
Itinuturo ng Josue 5 na bago maranasan ng bayan ng Diyos ang tagumpay, kailangan muna nilang maranasan ang:
pagpapanibago ng tipan,
pag-alaala sa katubusan,
pagpapasakop sa awtoridad ng Diyos,
at pagtitiwala sa Kanyang paglalaan.
Sa madaling salita, ang pagsakop sa Canaan ay hindi nagsimula sa digmaan.
Nagsimula ito sa pagsamba.